Aretha!

Ze begon met zingen in de kerk van haar vader en werd in de jaren zestig de onbetwiste Queen of Soul: Aretha Franklin maakte met haar doorleefde stem van soulsongs strijdliederen voor emancipatie.

Aretha Franklin tijdens een concert in Ceasars Palace in Las Vegas in 1969.

De Koningin van de Soul, volgens popblad Rolling Stone ‘the greatest singer of all time‘, is in Detroit op 76-jarige leeftijd overleden.

Haar versie van de soulhit ‘R-E-S-P-E-C-T’ uit 1967 werd een strijdlied voor de Amerikaanse burgerrechtenbeweging en strijders voor vrouwenemancipatie. „Het werd een strijdkreet voor Afro-Amerikanen, vrouwen en allen die zich benadeeld voelden om hun uiterlijk en om de persoon van wie zij houden. Ze wilden wat respect”, zei de toenmalige Amerikaanse president Barack Obama in 2014 over het nummer, oorspronkelijk van Otis Redding.

Door haar gloedvolle, gevoelvolle en doorleefde stem, waarin pijn en trots doorklinken, maakte Aretha Franklin ook van een tamelijk onderworpen vrouwelijk lied uit de jaren 60, ‘(You Make Me Feel Like) A Natural Woman’ een lied over emancipatie. „Ik had nooit gedacht dat mijn songs strijdliederen voor vrouwen zouden worden”, zei Franklin in 2017 tegen Time. „Maar ik vind het heerlijk.” Respect – Aretha Franklin

Toch is het niet vreemd dat in Franklins stem die drang naar waardigheid en bevrijding doorklonk. Ze was een dochter van een van de politiek actiefste dominees in de Verenigde Staten, de baptist C.L. Franklin, en zijn vrouw Barbara – die volgens haar vader net zo’n stem als Aretha had. Ze werd in 1942 geboren in Memphis, een van vijf kinderen, waar haar vader een succesvolle prediker was. Zijn platen met bewogen preken werden in hoge oplages verkocht. Vader Franklin was bevriend met muzikanten als Nat King Cole en Sam Cooke – zij kwamen bij de Franklins over de vloer – en met dominee Martin Luther King. Aretha zong op diens begrafenis, nadat King in 1968 doodgeschoten was.

Ze was een schuw meisje dat niet graag op het podium stond. Maar rond haar achtste haalde vader Franklin haar over te zingen in de kerk, waar veel gospel gezongen werd. Ze kreeg pianoles, maar zag nog weinig in een zangcarrière. Totdat ze gospelzangeres Clara Ward hoorde bij een begrafenis van haar tante, die in het vuur van het lied ‘Peace in the Valley’ haar hoed aftrok en op de grond gooide. „Toen besloot ik dat ik ook zangeres wilde worden”, aldus Franklin.

Haar eerste pogingen in de jaren vijftig waren moeizaam. Een zangkwartet met haar zusters mislukte. Ze ging op haar veertiende van school en begon te toeren met haar vader, die overal in de VS optrad met preken waarbij gezongen werd. Haar moeder was toen Aretha tien was al overleden. Die tournees hebben haar gevormd, aldus Guralnick. Ze kwam uit de beschermde wereld, ontwikkelde haar gloedvolle, doorleefde zangstijl. Ze kreeg haar eerste kind rond haar 12de, en toen ze 14 was weer een. Die kinderen gingen naar familie, en Franklin bleef optreden.

Op haar 18de, aangespoord door Sam Cooke, stapte ze uit de shows van haar vader. Ze wilde van gospel naar wereldse muziek overstappen. Ze ging naar New York, voor een zang- en toneelopleiding. Het was de producer bij Atlantic Records, Jerry Wexler, die haar in 1964 onder zijn hoede nam en zorgde dat ze haar eerste grote soulhit kreeg, ‘I Never Loved A Man The Way I Love You’ (1967). Ze was toen 25. Franklin zong niet als een kind, vond Wexler, maar als iemand die je in contact bracht met het hogere. Dat was haar doorbraak, waarna ze in hoog tempo hits had als ‘Respect’, ‘A Natural Woman’, ‘Think’ en ‘Chain of Fools’. Hierdoor kreeg ze de eretitel ‘Queen of Soul’.

Haar succes was fenomenaal: ze werd een van de best verkopende vrouwelijke artiesten, met wereldwijd ruim 75 miljoen verkochte platen. Haar optredens konden wisselend zijn, maar als ze goed was, was ze geweldig. Ze kleedde zich vaak extravagant, met bontmantels of in Afrikaanse kleding. Ze trad tweemaal op in Nederland, op één dag, voorjaar 1968, in Rotterdam en in het Concertgebouw in Amsterdam, waar ze de sterren van de hemel zong.

Maar haar gezondheidsproblemen (ze was verslaafd aan alcohol en stopte in de jaren 90 met roken, waarna ze op dieet moest) en haar vliegangst maakten dat Franklin buiten de VS weinig optrad, en niet altijd kwam opdagen voor concerten. Tussen 1979 en 1984 reisde ze ook voortdurend op en neer tussen haar huis in Californië en Memphis, waar haar vader in coma lag, nadat hij door een inbreker in het hoofd was geschoten.

Maar ondanks alle tegenslagen en beslommeringen in haar persoonlijk leven (ze is twee keer getrouwd, haar eerste man sloeg haar, ze kreeg vijf kinderen) bleef ze zich vernieuwen. En ze bleef populair. Zo stal ze de show in haar filmdebuut, in de film The Blues Brothers in 1980, waarin ze als snackbarbazin het lied ‘Think’, met het refrein ‘Freedom, freedom’ zong op roze slippers. Ongeëvenaard.

Haar fenomenale, bezielde stem blijft: ze zal de Queen of Soul blijven. „Als je de waarheid wil weten”, zei haar vader over haar, aldus Guralnick, „Aretha heeft nooit de kerk verlaten. Als je het vermogen hebt om te voelen, en het vermogen om te luisteren, dan weet je dat Aretha nog altijd een gospelzanger is.”

Twee zwarte sterren

Kom je gewoonlekkerevenmeedansen, morgen / vrijdag 22 juni vanaf 21u in Utrecht?

attachment.jpeg

Twee zwarte sterren die samen heel de wereld aankunnen.

Lovende woorden uit NRC Next, vanmorgen. Over de videoclip die rap-icoon Jay Z (48) en popkoningin Beyoncé (36) deze week lanceerden, opgenomen in het Louvre.

Ooit het paleis van de Franse monarchie. Nu een museum vol iconische kunstwerken en een van de meest elitaire plekken van Europa. In deze video het decor van twee ontspannen poserende, moderne pop-iconen en hun dansers. Zwarte cultuur, in een door witte (en koloniale) kunst gedomineerde wereld. Schoonheid, die inzoomt op veelzeggende details van legendarische schilderijen en kunstwerken, en de schitterende sierplafonds en locatie. Met prachtige beelden, zoals een donkere, knielende engel op sneakers, een zwarte man die ontspannen zijn haar laat kammen voor de Mona Lisa en dansroutines die verwijzen naar de protesten in het American Football tegen racisme en politiegeweld.

De moderne trapbeat waarmee Beyoncé rapt en de nonchalante grootspraak waarmee Jay Z beroemd werd, zijn misschien niet je liefste soorten (dans)muziek. Maar we gaan met onze tijd mee en de clip is schitterend:

Morgen rond 22u bij ons op groot scherm te zien, horen en bewonderen / afgrijzen.

attachment.jpeg

Twee zelfverzekerde, talentvolle en onafhankelijke zwarte sterren met hun eigen muziekbedrijven en streamingdienst, die samen heel de wereld aankunnen… Doet dat niet denken aan hoe The Beatles eind jaren ’60 de grootste band van de wereld werden, hun eigen platenlabel lanceerden en John Lennon spraakmakende peace-ins organiseerde in de grootste hotels van de wereld. 

Vanavond 22u55 ‘Eight days a week’ in Het Uur van de Wolf.

attachment.jpeg

Gewoon lekker dansen. 
Op swingende muziek. Van de jaren ’60 tot een beetje van nu. 
Met vrienden en vrienden-van-vrienden: breng die dus gerust mee!
In onze kelder onder Oudegracht 186, Utrecht, ingang aan de Werf.
10’ lopen vanaf CS / vlak achter Parkeergarage Springweg.
Tussen 21 en 1 uur. Toegang 7 euro.
 
The Beat is Rhythmiseen onder-ons initiatief van Ineke Barels, Bert Harmelink& John Miltenburg. 

Jarig

18 april 2018. Dag John. Wat een super feest. Eigenlijk een paar dagen best moe geweest, zoveel indruk heeft het gemaakt. Was zondag om 8.00 al klaar wakker. Over de muziek en over jou als DJ hebben we veel complimenten gekregen. Ik hoop dat de avond voor jou ook okay was en dat je tijd hebt genomen om wat te drinken en een hapje te eten. Ik  heb er eigenlijk niet op gelet, teveel met het feest bezig, mijn excuses.  Ik kom graag weer een keer in de kelder dansen. Ik heb de rekening betaald, was het meer dan waard. Nogmaals bedankt. Groet. Hanneke.

15 april 2018. Hoi John. Beetje bijgekomen???? Begreep van Trees dat je morgenochtend vanaf 9 uur weer “mobiel” bent. Wij zijn vanmiddag nog paar uurtjes op het Fort geweest om spullen op te halen. Met thee en muffins nog een tijdje zitten nagenieten en zitten napraten. Heel veel enthousiasme gehoord over jouw muziek en filmpjes. Volgens mij zijn er geen lege momenten op de dansvloer geweest, wel weer veel vrouwen maar ja, dat is meestal en die zijn toch echt meestal het leukst. Groeten van Willy.

Vliegwiel

Gewoonlekkerdansen.nl draait nu een maand of drie en ik heb er een bepaald gevoel van… Ontpoppen, ontluiken, aftrappen, kick-off zijn woorden die daar dicht in de buurt komen.

Hoogtepunt was de jaarwisseling. In Café Averechts was na middernacht geen sprake van de dronken meutes die over me heen golfden. Ik had er kort tevoren nog van gedroomd! Wel zag ik veel mensen die zich na het vuurwerk en de zoenen met champagne heerlijk lieten meebewegen door vertrouwde disco, funk en popmuziek.

Tenminste, tot een uur of twee, half drie. Toen verlieten veel van die veertigers e.o. geleidelijk het café en druppelden er veel-jongeren binnen. Blijkbaar hadden die de eerste uren van het nieuwe jaar elders verpozing gevonden. Misschien hadden ze op weg naar hun studentenkamer dat nog best wel bruisende en uitnodigende café gezien? Hoe dan ook, ik zag ze binnenkomen met een verwachtingsvolle brede smile, in de regel onmiddellijk gevolgd door een diepe frons en bijpassend gelaat van verrassing, ontzetting zelfs. Horen kon ik ze niet, maar hun uitstraling was helder: “Wat staat daar voor een oude lul te draaien!”

Nu had ik rond mijn draaitafels wat post-it memo’s en viltstiften gelegd en toen de eerste met haar verzoekje kwam, honoreerde ik dat onmiddellijk. Daarmee kreeg mijn muziek met meer metal, hiphop en dance een voor mij wat minder vertrouwd karakter, maar ik hield de dansbaarheid wel in het oog. En zo groeide een golfje van inter-culturele succesvolle communicatie. Na de eerste kwamen er meer: verzoekjes, muziek en studenten. En na verloop van tijd voelde ik me een populaire vent geworden. Ze deden steeds meer hun best om mij tot de meest-bizarre verzoeknummers te bewegen. Sommigen wilden zelfs met me op de foto, om hun vriendjes te kunnen laten zien wie toch die oude lul was die zulke goede muziek draaien bleef. Die Hollandse meezinger, die ik al driemaal afgekeurd had, kwam uiteindelijk zelfs terug doordat de jongen die dit horen wilde een buitenlandse studente over haar hele lijf volgeplakt had met post-it memo’s en vanaf het podium pontificaal aan het hele publiek ten toon stelde … daar kon ik niet meer tegen.

Muziek verbroedert. Muziek overbrugt grenzen tussen culturen. Dansen maakt blij. Dansen geeft kracht. Dat heb ik allemaal persoonlijk weer mogen ervaren: wat een begin!

 

Ontstressen

“Aaaah, nu even lekker ontstressen achter maakt-niet-uit welke detective of film”, denk je… maar je denkt verkeerd.

Stress maakt je hoofd moe en ontketent negatieve emoties. Daar wil je dus iets aan doen. Iets tegen doen, beter gezegd. Omgaan met stress doe je door de tegenreactie in je hoofd aan te wakkeren. ‘Vakantie’, ‘niks doen’ of ‘bankhangen’ laadt je wel even op, maar daarna kom je in dezelfde stressvolle situaties terecht.

Je hoofd komt meer tot rust en stress ga je beter te lijf door anders om te gaan met stress terwijl je stress hébt. Gebruik non-stop ‘omgaan met stress’-middeltjes, die je elke dag kunt toepassen en die helpen om je brein te regenereren van die mentale vermoeidheid:

  1. Luister naar muziek. Dat ontspant, inspireert, regenereert. Zet dus gerust je favoriete muziek aan tijdens je werk, gewoon met een koptelefoon om je collega’s niet te storen. 100 jaar onderzoek wees deze playlist aan als meest ontspannend voor je brein, allertijden.
  2. Beweeg. Ga vanavond naar de sportschool of maak een flinke wandeling in de buurt. Het effect is werkelijk wonderlijk. En kom vrijdag gewoonlekkerdansen.nl: dansen combineert deze Top-2 van ontstressers!
  3. Leer nieuwe dingen. Start eindelijk met gitaarlessen op zaterdagmiddag. Uitdagingen verwerken ontstresst je brein. En muziek geeft dat nog een extra zetje, omdat het helpt met nieuwe indrukken verwerken. Dubbele werking, dus!

De effecten van muziek, bewegen en dansen ervaar ik aan den lijve. Voor het onder woorden brengen daarvan ben ik veel dank verschuldigd aan Prof. Erik Scherder, die hier zoveel van weet en dat zo enthousiast over de bühne brengt.